Trước khi quyết một căn nhà vì trường, hãy tự đi từ cửa căn nhà đó tới cổng trường đúng vào giờ con sẽ đi học và giờ tan học, bằng đúng phương tiện gia đình định dùng, ít nhất hai lần vào hai ngày khác nhau. Con số đọc trên ứng dụng chỉ đường lúc rảnh không cho bạn biết buổi sáng thật sẽ ra sao.
Việc này tốn vài buổi sáng nhưng trả lời được những câu mà không văn bản nào trả lời: có đến kịp giờ vào lớp không, người đưa đón có còn kịp đi làm, chỗ dừng xe trước cổng có chen được không, trời mưa thì đường có ngập. Phần dưới hướng dẫn đi thử, ghi chép và đọc kết quả để cả nhà cùng quyết.
Cách đi thử một lượt cho đúng
Một lượt đi thử chỉ có ích khi nó giống ngày đi học thật. Làm theo thứ tự này:
- Hỏi trường giờ vào lớp, giờ tan học, giờ mở cổng đón buổi chiều; nếu con học bán trú thì hỏi giờ đón muộn nhất.
- Chọn ngày thường trong tuần, khi các trường quanh đó đang học. Đi thử trong kỳ nghỉ hè hay ngày lễ cho ra con số đẹp mà không đúng.
- Xuất phát từ cửa căn nhà, không phải từ đầu hẻm, vào giờ gia đình định ra khỏi nhà.
- Dùng đúng phương tiện: nếu ông bà chở bằng xe máy thì đi xe máy, nếu định cho con đi bộ cùng người lớn thì đi bộ với tốc độ của trẻ.
- Ghi giờ xuất phát, giờ tới cổng, giờ dừng được xe, giờ quay về tới nhà hoặc tới chỗ làm.
- Làm lại lượt chiều vào giờ tan học, vì giờ tan thường đông và khó dừng hơn giờ vào lớp.
- Lặp lại vào một ngày khác, nếu được thì chọn một ngày mưa.
Nếu con còn nhỏ, có thể đi thử một mình trước. Khi đã chọn được hai căn cuối cùng thì mới đưa con đi cùng một lượt, để xem con có mệt không và để bạn thấy đoạn đường bằng tầm mắt của trẻ.
Bảng ghi sau mỗi lượt đi thử
Kẻ một bảng như dưới đây cho mỗi căn nhà. Ghi bằng số phút do chính bạn đo, không chép từ ứng dụng.
| Lượt | Ngày, giờ, thời tiết | Phương tiện | Từ nhà tới cổng | Dừng xe, giao con | Từ cổng tới chỗ làm | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sáng lần một | Đoạn nào ùn, có phải vòng không | |||||
| Chiều lần một | Chỗ chờ đón trước cổng thế nào | |||||
| Sáng lần hai | Ngày mưa hay nắng | |||||
| Chiều lần hai | Người đón dự kiến có đi kịp |
Cột "dừng xe, giao con" thường bị bỏ quên, trong khi đó lại là chỗ hay mất thời gian nhất. Trước nhiều cổng trường, xe đỗ hai ba hàng, người đến sau phải chờ hoặc đi vòng. Cột cuối giúp bạn nhớ cảm giác của từng lượt, thứ mà con số không ghi được.
Khi so hai căn, đừng lấy lượt nhanh nhất của mỗi căn để so. Lấy lượt chậm nhất. Ngày đi học thật sẽ có những buổi như thế, và gia đình cần chịu được chính những buổi đó chứ không phải buổi đẹp nhất.
Ví dụ giả định: bà Sáu và hai căn nhà cho cháu
Bà Sáu nhận đưa đón cháu nội vào lớp 1 vì bố mẹ cháu đi làm sớm. Gia đình đang chọn giữa hai căn thuê: căn thứ nhất gần trường hơn theo bản đồ, căn thứ hai xa hơn một chút nhưng nằm cùng phía đường với trường.
Bà đi thử mỗi căn hai buổi sáng bằng xe máy. Căn thứ nhất tuy gần, nhưng muốn tới trường phải quay đầu qua một ngã tư đông, sáng nào cũng chờ hai lượt đèn, trước cổng lại không có chỗ dừng phía bên ấy. Căn thứ hai đi thẳng một mạch, rẽ phải là tới, dừng ngay lề đường. Tính cả lúc dừng xe, căn xa hơn lại tới nhanh hơn và bà thấy đỡ căng thẳng hơn.
Điều đáng chú ý là cả nhà không cần tranh luận: bảng ghi của bà Sáu nói thay. Bố mẹ cháu đọc số phút, đọc dòng ghi chú "phải quay đầu ở ngã tư", và quyết trong một bữa cơm. Đi thử không đưa ra đáp án đúng cho mọi nhà, nó chỉ làm cho mọi người cùng nhìn vào một thứ.
Năm hiểu lầm khi ước quãng đường đi học
"Gần là nhanh". Gần theo đường chim bay nhưng phải vòng qua đường một chiều, qua ngã tư lớn hay chờ đèn thì có khi chậm hơn căn xa hơn. Chỉ đi thử mới biết.
"Ứng dụng chỉ đường nói vậy". Con số ước tính không tính chỗ dừng xe trước cổng, không tính tốc độ đi bộ của trẻ, và thường đo trên luồng xe chung chứ không riêng giờ tan trường quanh một cổng trường.
"Đi một lần là đủ". Một ngày may mắn có thể đường thông. Hai lượt vào hai ngày khác nhau, có lượt chiều, cho bạn khoảng thời gian thật, chẳng hạn "thường từ chừng này đến chừng này phút", để tính giờ ra khỏi nhà.
"Chỉ cần tính đường của con". Người đưa đón còn phải đi tiếp tới chỗ làm hoặc về nhà. Nhà gần trường nhưng ngược hướng chỗ làm của cả bố lẫn mẹ có thể biến mỗi buổi sáng thành một cuộc chạy.
"Năm nay đi được thì năm sau cũng vậy". Con lớn lên, cấp học đổi, giờ học đổi, người đưa đón có thể đổi việc. Quãng đường hợp với năm lớp 1 chưa chắc hợp với năm con học bán trú hay học thêm buổi chiều. Hỏi thêm một câu khi đi thử: nếu hoàn cảnh nhà mình đổi một chút, quãng đường này còn ổn không.
Mùa mưa, ngày nắng nóng và những ngày không bình thường
Nếu chọn nhà vào mùa khô, hãy hỏi hàng xóm và hỏi chính trường xem đoạn đường đó mùa mưa có ngập không, ngập lâu không. Một đoạn trũng trước cổng trường có thể khiến phụ huynh phải dắt xe lội nước mỗi chiều mưa. Nếu được, đi thử một lượt ngay sau cơn mưa lớn.
Với trẻ nhỏ đi bộ, nắng gắt buổi trưa cũng là chuyện cần tính nếu con học nửa ngày và về lúc trưa. Đoạn đường có bóng cây, có mái hiên dọc vỉa hè dễ đi hơn nhiều so với một đoạn đường rộng không chỗ trú.
Ngoài ra còn những ngày đặc biệt: đầu năm học khi phụ huynh đưa con nhiều hơn, những hôm trường tổ chức sự kiện, mùa có công trình sửa đường. Không cần đi thử những ngày này, nhưng nên hỏi hàng xóm có con học cùng trường xem những lúc đó đường thường thế nào, để không bất ngờ.
Hai con, hai trường: đi thử theo lộ trình ghép
Nhà có một con học mầm non, một con học tiểu học, hoặc một con tiểu học và một con THCS, thì mỗi buổi sáng không phải một quãng đường mà là một lộ trình ghép: nhà, trường thứ nhất, trường thứ hai, rồi chỗ làm. Đi thử từng quãng riêng lẻ sẽ cho kết quả sai, vì bạn không tính thời gian chờ ở cổng trường thứ nhất.
Hãy đi thử đúng thứ tự gia đình sẽ đi, bắt đầu từ trường có giờ vào sớm hơn. Ghi riêng thời gian chờ ở mỗi cổng. Nếu giờ vào của hai trường quá sát nhau, có thể một người không đưa kịp cả hai, và việc đó nên biết trước khi chọn nhà chứ không phải vào tuần đầu năm học.
Cũng nên nghĩ vài năm tới. Con nhỏ học mầm non hôm nay sẽ vào lớp 1, con lớn sẽ lên lớp 6. Tra trước xem từ căn nhà này, các cấp học tiếp theo thuộc địa bàn trường nào theo kế hoạch tuyển sinh năm học hiện tại, rồi đi thử luôn quãng tới trường đó, dù chỉ một lượt. Địa bàn có thể đổi, nhưng ít ra bạn biết hình dạng của những năm sắp tới.
Từ số phút đo được tới giờ ra khỏi nhà
Có bảng ghi rồi, hãy tính ngược. Lấy giờ vào lớp, trừ lượt sáng chậm nhất bạn đo được, trừ thêm một khoảng dư cho ngày mưa hay ngày xe hỏng. Kết quả là giờ con phải ra khỏi cửa. Rồi trừ tiếp thời gian ăn sáng, thay đồ, chuẩn bị cặp sách để có giờ con phải thức dậy.
Nhiều gia đình chỉ tính tới bước này mới thấy vấn đề: căn nhà ưng ý nhưng con phải dậy quá sớm so với thói quen cả nhà, hoặc người đưa đón phải bỏ bữa sáng mới kịp. Một con số cụ thể như vậy dễ bàn hơn nhiều so với cảm giác chung chung "hơi xa".
Làm tương tự cho buổi chiều: lấy giờ tan làm của người đón, cộng quãng từ chỗ làm tới cổng trường theo lượt chiều chậm nhất. Nếu con số vượt giờ trường cho đón, gia đình cần tính tới bán trú, người đón thay hay đổi giờ làm. Cả ba đều là lựa chọn được, nhưng nên chọn trước khi ký nhà.
Đọc kết quả: bao xa là vừa với nhà mình
Không có con số chung cho mọi gia đình. Một gia đình có ông bà ở cùng, rảnh buổi sáng, có thể chấp nhận quãng đường dài hơn. Một gia đình bố mẹ đều đi làm sớm, không có người đón chiều, thì vài phút chênh lệch cũng quyết định con có phải ở lại trường chờ hay không.
Thay vì hỏi "bao xa là vừa", hãy hỏi ba câu cụ thể. Một: với giờ ra khỏi nhà mà cả nhà theo được lâu dài, con có tới trước giờ vào lớp với khoảng dư thoải mái không. Hai: người đón chiều có rời chỗ làm đúng giờ và tới kịp không. Ba: nếu một ngày người đón thường lệ bận, người thay thế có đi được quãng đó không.
Nếu cả ba câu đều trả lời được, quãng đường đó hợp với nhà bạn, dù dài hay ngắn. Nếu có câu nào lấn cấn, ghi lại và cân nó cùng những tiêu chí khác của căn nhà, chứ đừng bỏ qua vì nghĩ "rồi cũng quen".
Câu hỏi thường gặp
Nên đi thử đường tới trường vào giờ nào?
Đi vào đúng giờ con sẽ rời nhà buổi sáng và đúng giờ tan học buổi chiều, trong một ngày thường khi các trường đang học. Đi trong kỳ nghỉ hay giữa trưa vắng xe sẽ cho con số đẹp nhưng không đúng với ngày đi học thật.
Ứng dụng chỉ đường có thay được việc đi thử không?
Không thay được hoàn toàn. Ứng dụng không tính thời gian dừng xe, giao con trước cổng, tốc độ đi bộ của trẻ hay những đoạn phải quay đầu. Có thể dùng để ước trước, rồi đi thử để kiểm lại.
Đi thử mấy lần thì đủ để quyết?
Ít nhất hai lượt sáng và hai lượt chiều vào hai ngày khác nhau cho mỗi căn đang cân nhắc. Nếu chọn nhà vào mùa khô, nên hỏi thêm hàng xóm về đoạn ngập khi mưa hoặc đi thử một lượt sau cơn mưa lớn.
Có nên đưa con đi thử đường cùng không?
Có thể đưa con đi một lượt khi đã còn hai căn cuối cùng. Bạn sẽ thấy đoạn đường bằng tầm nhìn của trẻ và biết con có mệt không. Những lượt đầu nên đi một mình cho nhanh và đỡ làm con lo.
Nhà gần trường nhưng ngược hướng chỗ làm thì có nên chọn không?
Tuỳ người đưa đón. Hãy tính cả quãng từ cổng trường tới chỗ làm và hỏi xem cả nhà có theo được giờ ra khỏi nhà đó lâu dài không. Gần trường mà mỗi sáng đều trễ giờ làm thì khó bền.
Trường không cho đỗ xe trước cổng thì tính thế nào?
Ghi riêng thời gian tìm chỗ dừng và đi bộ tới cổng vào bảng đi thử. Hỏi trường hoặc phụ huynh khác xem mọi người thường dừng ở đâu, rồi đi thử đúng cách đó để biết thời gian thật.