HocKhu.comHọc Khu
Hoàn cảnh gia đình đặc biệt

Con riêng về sống cùng gia đình mới của bố hoặc mẹ: cư trú và xin học ở nhà mới

Con về ở cùng mẹ và bố dượng, hay bố và mẹ kế, ở nhà mới: đăng ký cư trú cho con, trường theo địa bàn mới, ghi hồ sơ người liên hệ và báo trường những gì.

A Vietnamese man and a woman walking a girl with a backpack along an apartment courtyard path at morning, the girl between them, seen from behind, soft diffused light, medium shot

Khi con về sống cùng gia đình mới của bố hoặc mẹ, con xin học theo nơi cư trú mới, như mọi trẻ khác. Việc trước tiên là đăng ký cư trú cho con tại nhà mới, với sự đồng ý của chủ nhà, thường là người bố dượng hoặc mẹ kế hay cả hai vợ chồng, và ý kiến của bố hoặc mẹ ruột đang trực tiếp nuôi con. Có cư trú rồi mới biết con thuộc địa bàn trường nào và hỏi trường còn nhận không.

Phần thứ hai là hồ sơ ở trường: giấy khai sinh ghi tên cha mẹ ruột, người đưa đón hằng ngày lại có khi là bố dượng hoặc mẹ kế. Các mục dưới chỉ cách ghi sao cho trường làm việc thuận, còn con không phải giải thích hoàn cảnh với ai. Bài này chỉ bàn nơi ở và hồ sơ đi học, không bàn chuyện nhận con nuôi hay quyền nuôi con; ví dụ là giả định.

Nhà mới quyết định trường của con

Con chuyển về ở cùng gia đình mới thường kèm một lần đổi chỗ ở: mẹ dọn về nhà của chồng mới, hoặc bố đón con về căn nhà đang sống với vợ mới. Nhà mới thuộc xã, phường nào thì con thuộc địa bàn tuyển sinh của trường do địa phương đó giao, không liên quan tới việc con từng học ở đâu.

Nếu con chuyển về đúng năm vào lớp 1, lớp 6 hay lớp 10, con đi theo đợt tuyển sinh của nơi mới. Nếu con đang học giữa cấp, đó là một lần chuyển trường: hỏi trường thuộc địa bàn nhà mới còn nhận không rồi mới xin hồ sơ ở trường cũ.

Cũng có gia đình chọn để con học tiếp trường cũ dù đã về nhà mới, vì con quen bạn, quen thầy cô, hoặc vì năm đó con đang học năm cuối cấp. Điều đó làm được nếu quãng đường đi được và người đưa đón kham nổi. Con học trường cũ thì không cần làm thủ tục chuyển, nhưng vẫn nên cập nhật cư trú cho đúng nơi con ở.

Ví dụ giả định: chị Hoa tái hôn, cùng con gái học lớp 4 dọn về nhà của anh Minh ở phường bên. Hai vợ chồng để con học hết lớp 5 ở trường cũ, cách nhà mới hai mươi phút, rồi cho con vào lớp 6 theo địa bàn nhà mới.

Đăng ký cư trú cho con tại nhà của gia đình mới

Theo Luật Cư trú 2020 cùng văn bản hướng dẫn hiện hành, người chưa thành niên đăng ký cư trú cần ý kiến đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, và chỗ ở phải là chỗ ở hợp pháp có sự đồng ý của chủ hộ hoặc chủ sở hữu. Ở nhà của bố dượng hay mẹ kế, chủ nhà là người đồng ý cho con ở; bố hoặc mẹ ruột đang nuôi con là người đồng ý cho con đăng ký.

Con thường được đăng ký vào hộ đang sống tại nhà mới, chủ hộ có thể là bố dượng hoặc mẹ kế. Quan hệ của con với chủ hộ được ghi theo thực tế. Việc này không làm thay đổi cha mẹ ghi trên giấy khai sinh của con, cũng không làm phát sinh quan hệ cha mẹ con theo pháp luật giữa con và bố dượng, mẹ kế.

Nếu có bản án hay quyết định của toà về việc giao con cho bố hoặc mẹ trực tiếp nuôi, mang theo khi làm thủ tục. Cán bộ có thể hỏi để biết ai có quyền ý kiến cho con. Có vướng mắc về sự đồng ý của bên cha hoặc mẹ còn lại, hỏi cán bộ tiếp nhận và người có chuyên môn pháp lý.

Làm thủ tục ngay khi con dọn về, đừng đợi đến mùa tuyển sinh. Kiểm lại trên VNeID của bố hoặc mẹ ruột sau khi xong.

Nếu nhà mới là căn thuê, chủ nhà là người cho thuê chứ không phải bố dượng hay mẹ kế. Khi đó cần hỏi chủ nhà đồng ý cho cả con được đăng ký tạm trú, ngay lúc ký hoặc gia hạn hợp đồng.

Ghi hồ sơ học sinh cho rõ

Hồ sơ nhập học, phiếu thông tin học sinh có mục cha, mẹ, người giám hộ và người liên hệ. Với gia đình mới, nên ghi:

  • Mục cha, mẹ: ghi đúng như giấy khai sinh của con.
  • Địa chỉ: địa chỉ cư trú tại nhà mới.
  • Người liên hệ chính: bố hoặc mẹ ruột đang nuôi con.
  • Người đưa đón, người liên hệ thứ hai: bố dượng hoặc mẹ kế nếu họ thường đón con, kèm số điện thoại.
  • Nếu trường có mục ghi chú, có thể ghi ngắn "con sống cùng mẹ và chồng của mẹ", không cần kể thêm.

Bố dượng, mẹ kế không phải người đại diện theo pháp luật của con, nên những giấy tờ cần chữ ký cha mẹ, như đơn xin chuyển trường, vẫn do bố hoặc mẹ ruột ký. Việc hằng ngày như đón con, ký sổ liên lạc, xin cho con nghỉ học thì trường thường chấp nhận người được cha mẹ giao, nếu đã báo trước.

Ghi rõ từ đầu giúp tránh cảnh giáo viên không giao con cho người đón vì không thấy tên trong hồ sơ, hay gọi nhầm người khi có việc gấp.

Báo giáo viên ở mức vừa đủ

Giáo viên chủ nhiệm cần biết ai đón con, ai được gọi khi con ốm, và ai ký giấy tờ. Họ không cần biết chuyện hôn nhân của người lớn. Một buổi gặp ngắn đầu năm, bố hoặc mẹ ruột đi cùng bố dượng hoặc mẹ kế, giới thiệu và để lại số điện thoại, là đủ.

Họ của con có thể khác họ người đón hằng ngày. Ở lớp, trẻ đôi khi bị bạn hỏi vì sao người đón mình khác họ. Nếu giáo viên đã biết hoàn cảnh, họ có thể nhẹ nhàng xử lý những câu hỏi đó thay vì để con tự giải thích. Không cần báo cả lớp, không cần đổi cách gọi con.

Nếu có điều gì cần giữ kín, ví dụ người không được phép đón con theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, báo riêng ban giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm, kèm bản sao giấy tờ.

Những lần họp phụ huynh, thống nhất trong nhà ai đi. Có nhà để bố dượng hoặc mẹ kế đi họp khi họ là người theo sát việc học của con; trường thường chấp nhận nếu đã được giới thiệu từ đầu năm.

Khi bố hoặc mẹ ruột còn lại ở nơi khác

Con về sống với gia đình mới của một bên thì bên còn lại thường ở nơi khác, có khi tỉnh khác. Người đó vẫn là cha hoặc mẹ của con và có thể muốn biết con học trường nào, học ra sao. Báo cho họ biết trường mới của con là cách giữ minh bạch, trừ khi có quyết định hạn chế của cơ quan có thẩm quyền.

Nếu con có thời gian về ở với bên kia vào dịp nghỉ, nơi cư trú để xin học vẫn là nhà mới, nơi con ở trong năm học. Không đổi đăng ký qua lại theo kỳ nghỉ.

Trường hợp bên kia muốn đón con về học gần mình vào năm sau, đó là việc hai bên cần thống nhất, hoặc giải quyết qua hoà giải, toà án khi có tranh chấp, chứ không phải qua nhà trường. Trường làm theo giấy tờ đang có hiệu lực.

Nếu hai bên đồng ý để con đổi nơi ở chính vào năm sau, làm theo thứ tự: chỗ ở mới và cư trú của con trước, trường sau, và chọn mốc chuyển cấp nếu được để con khỏi đổi trường giữa năm.

Gia đình mới có thêm anh chị em

Gia đình mới có khi có con chung, hoặc con riêng của cả hai bên. Các con ở chung một nhà nên cùng một địa chỉ cư trú; ở cùng cấp thì thường cùng địa bàn tuyển sinh, ở khác cấp thì khác trường là chuyện bình thường. Con mới về có thể vào lớp đầu cấp cùng trường với anh chị trong nhà, hoặc không, tuỳ địa bàn năm đó.

Với hồ sơ, mỗi con một bộ riêng theo giấy khai sinh của chính con. Đừng để thông tin của các con lẫn vào nhau, nhất là mục cha mẹ: giáo viên đọc phiếu của từng em và làm việc theo đó.

Nếu các con học cùng trường, báo giáo viên chủ nhiệm từng lớp rằng các em là anh chị em trong một nhà, có cùng người đưa đón. Như vậy những hôm một người đến đón cả hai, giáo viên không thắc mắc.

Giấy tờ nên chuẩn bị

Danh mục chính thức nằm trong thông báo tuyển sinh hoặc yêu cầu chuyển trường của từng nơi. Bảng sau giúp soát những gì riêng cho trường hợp gia đình mới:

Giấy tờChứng minh gìXem ở đâuĐã có chưa
Bản sao giấy khai sinh của conCha mẹ ruột, họ tên, ngày sinhSổ hộ tịch nơi đăng ký khai sinh
Thông tin cư trú tại nhà mớiCon thuộc địa bàn trường nàoVNeID của bố hoặc mẹ ruột
Bản sao quyết định giao con (nếu có)Ai trực tiếp nuôi conBản án, quyết định của toà
Học bạ, hồ sơ chuyển trườngCon đã học tới đâuTrường cũ
Danh sách người được đón conTrường giao con cho đúng ngườiGia đình tự lập, có chữ ký bố hoặc mẹ ruột

Giữ bản chính giấy tờ của con ở một chỗ trong nhà mới, bố hoặc mẹ ruột biết chỗ để. Nếu bản chính giấy khai sinh còn ở nhà của bên kia, xin bản sao từ sổ hộ tịch thay vì chờ lấy lại.

Mỗi khi gia đình mới có thay đổi, như dọn nhà lần nữa hay có thêm người đưa đón, cập nhật lại danh sách và báo giáo viên. Giấy tờ khớp với đời sống thật là điều giúp con đi học suôn sẻ hơn cả.

Câu hỏi thường gặp

Con về ở với mẹ và bố dượng thì đăng ký cư trú vào hộ của ai?

Thường con được đăng ký vào hộ tại nhà đang ở, chủ hộ có thể là bố dượng hoặc mẹ. Cần chủ nhà đồng ý cho con ở và mẹ đồng ý cho con đăng ký. Việc này không đổi cha mẹ ghi trên giấy khai sinh của con.

Bố dượng có được ký đơn xin chuyển trường cho con riêng của vợ không?

Bố dượng không phải người đại diện theo pháp luật của con nếu chưa nhận con nuôi, nên đơn chuyển trường thường do mẹ ruột ký. Việc hằng ngày như đưa đón, ký sổ liên lạc thì trường thường chấp nhận nếu mẹ đã báo trước.

Con khác họ với người đưa đón hằng ngày thì có cần giải thích với trường không?

Chỉ cần giới thiệu với giáo viên chủ nhiệm ai là người đưa đón và ghi vào hồ sơ. Không cần kể chuyện gia đình. Giáo viên biết hoàn cảnh thì có thể giúp con khi bạn bè tò mò hỏi.

Con mới về nhà mới giữa năm thì có phải chuyển trường ngay không?

Không bắt buộc. Nếu quãng đường còn đi được, con có thể học tiếp trường cũ đến hết năm hoặc hết cấp. Khi chuyển, hỏi trường thuộc địa bàn nhà mới nhận trước rồi mới xin hồ sơ ở trường cũ.

Bố ruột ở tỉnh khác có quyền biết con học trường nào không?

Bố ruột vẫn là cha của con, nên thông thường nên được biết trường của con, trừ khi có quyết định hạn chế của cơ quan có thẩm quyền. Mọi tranh chấp về chuyện học của con giải quyết qua hoà giải hoặc toà án, không qua nhà trường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138