Ngày hội tuyển sinh hay ngày mở cửa là dịp trường giới thiệu chung cho nhiều gia đình cùng lúc, nên thường đông, ngắn và theo kịch bản của trường. Muốn về nhà có đủ thông tin để bàn, bạn cần chuẩn bị trước ba việc: biết con thuộc diện nào theo địa bàn, viết sẵn những câu chỉ nhà mình mới cần hỏi, và chia việc nếu đi hai người.
Ngày hội không thay cho thông báo tuyển sinh chính thức. Những gì nghe ở đó về hồ sơ, mốc thời gian, cách xét, bạn nên đối chiếu lại với kế hoạch tuyển sinh năm học hiện tại của UBND xã, phường hoặc của Sở GD&ĐT với cấp trung học phổ thông. Phần dưới đi theo thứ tự trước, trong và sau ngày hội.
Một tuần trước ngày hội: chuẩn bị theo thứ tự
Chuẩn bị không mất nhiều thời gian nếu làm theo thứ tự này, và nó quyết định bạn có hỏi được điều mình cần hay chỉ nghe điều trường muốn nói.
- Tra con thuộc diện nào: trường này có nằm trong địa bàn tuyển sinh của địa chỉ nhà mình theo thông báo năm nay không, hay là trường mình phải nộp đơn xin, hay là trường tư thục tự tuyển.
- Đọc trước những gì trường đã công khai: giới thiệu trên trang thông tin của trường, bảng tin, thông báo tuyển sinh. Gạch ra điều đã rõ để khỏi hỏi lại.
- Viết năm đến bảy câu hỏi chỉ nhà mình mới cần: con dị ứng, ông bà đón, bố mẹ làm ca, nhà ở xa hơn bình thường, con cần hỗ trợ học tập.
- Hỏi trường hoặc xem thông báo xem ngày hội có cần đăng ký trước không, có cho trẻ đi cùng không, gửi xe ở đâu.
- Chuẩn bị bản sao thông tin cần cho hồ sơ nếu muốn hỏi kỹ: giấy khai sinh, mã định danh của con, thông tin cư trú hiển thị trên VNeID.
Nếu cả hai bố mẹ cùng đi, chia trước ai nghe phần giới thiệu chung, ai đi hỏi riêng bàn hồ sơ hay bàn bán trú. Ngày hội thường có nhiều điểm cùng lúc, đi chung một chỗ là bỏ lỡ chỗ khác.
Trong ngày hội: nghe gì kỹ, hỏi gì riêng
Phần trình bày chung thường nói về chương trình, hoạt động, cơ sở vật chất. Bạn không cần ghi hết, chỉ ghi những câu có tính thủ tục: nộp hồ sơ theo hình thức nào, mốc chung theo kế hoạch năm nay ra sao, ai là đầu mối giải đáp, kênh thông báo nào là chính thức. Những câu này đổi hằng năm, nên ghi thêm chữ "năm nay" vào sổ để sau này không nhầm với điều nghe từ năm trước.
Phần hỏi riêng là lúc dùng danh sách bạn viết sẵn. Hỏi ngắn, nói rõ hoàn cảnh, ví dụ: "Nhà em ở tổ dân phố bên kia đường lớn, không biết năm nay có thuộc địa bàn của trường không ạ, em nên xem ở đâu cho chính xác?" hoặc "Con em dị ứng hải sản, nếu con ăn bán trú thì gia đình báo cho ai và báo lúc nào ạ?". Câu hỏi có hoàn cảnh cụ thể nhận được câu trả lời cụ thể.
Có những câu thầy cô ở ngày hội không trả lời được, nhất là chuyện địa bàn, vì việc đó do cơ quan quản lý tuyển sinh ở địa phương quyết. Khi đó hỏi tiếp: "Vậy em hỏi ở bộ phận nào thì đúng ạ?" Một cái tên bộ phận đúng có giá trị hơn một câu trả lời đoán.
Ngày hội của trường tư thục thường kèm phần tư vấn đăng ký, có khi mời đặt chỗ ngay. Trường tư thục tự tuyển, không theo địa bàn, nên cách xét, hạn nộp và các khoản đóng do trường công bố. Bạn có quyền xin những thông tin đó bằng văn bản để mang về đọc, hỏi rõ khoản nào hoàn lại được nếu con không theo học, và không cần quyết trong ngày chỉ vì được báo "sắp hết chỗ". Một quyết định đi kèm nhiều năm học của con đáng được bàn ít nhất một buổi tối ở nhà.
Tại bàn tư vấn: đem theo hoàn cảnh cư trú của con
Ở ngày hội, bàn tư vấn tuyển sinh thường đông nhất, mỗi gia đình chỉ có vài phút. Muốn vài phút đó có ích, bạn nói hoàn cảnh cư trú trong một câu rồi mới hỏi. Ví dụ: "Con em có thường trú ở quê, cả nhà tạm trú ở khu trọ gần trường được hai năm" hay "Nhà em mới mua căn hộ trong khu này, đang làm thủ tục đăng ký thường trú". Thầy cô nghe xong sẽ biết nên chỉ bạn tới hướng dẫn nào, thay vì đọc lại danh sách chung.
Hãy mang theo ảnh chụp màn hình thông tin cư trú của con trên VNeID hoặc ghi lại địa chỉ đúng như trong đó. Chuyện hay gặp là địa chỉ cư trú ghi theo tên tổ dân phố, thôn cũ trong khi nhà mình quen gọi theo tên đường; người tư vấn cần đúng chữ trên hệ thống mới đối chiếu được với danh sách địa bàn.
Nếu được khuyên "năm nay chưa có hướng dẫn, phụ huynh chờ thông báo", đừng coi đó là câu né. Kế hoạch tuyển sinh thường được ban hành theo từng năm, có năm ra muộn hơn ngày hội. Ghi lại để đến lúc thông báo ra thì đọc ngay mục dành cho hoàn cảnh nhà mình.
Danh sách kiểm mang về từ ngày hội
Trước khi ra về, soát nhanh xem đã có những thứ này chưa. Thiếu cái nào thì hỏi thêm ngay ở bàn thông tin, đỡ phải quay lại.
- Kênh thông báo chính thức của trường cho phụ huynh mới.
- Hình thức nộp hồ sơ năm nay: trực tuyến, trực tiếp hay kết hợp.
- Danh sách giấy tờ trường nhắc, ghi rõ là theo thông báo của trường hay của xã, phường.
- Đầu mối giải đáp khi có vướng mắc về cư trú, địa bàn.
- Giờ vào học, giờ tan, có học hai buổi và bán trú không.
- Các khoản phụ huynh thường chuẩn bị đầu năm, hỏi theo danh mục, không hỏi số so sánh.
- Câu trả lời cho câu hỏi riêng của nhà mình, ghi tên người đã trả lời.
- Những điều còn treo, cần hỏi lại bằng kênh chính thức.
Ghi tên người trả lời không phải để bắt lỗi ai, mà để khi gọi lại bạn biết nên hỏi tiếp người nào, khỏi kể lại câu chuyện từ đầu.
Những điều ngày hội không cho bạn thấy
Nhịp một ngày học thường. Ngày hội là ngày trường chuẩn bị chu đáo nhất. Muốn biết giờ tan học thường ngày ở cổng ra sao, bạn phải đến vào một buổi chiều bình thường, đứng từ bên ngoài mà nhìn.
Quãng đường từ nhà bạn. Ngày hội thường rơi vào cuối tuần, đường thông thoáng. Quãng đường giờ cao điểm sáng thứ hai chỉ biết khi đi thử đúng ngày thường.
Chuyện địa bàn năm sau. Phần giới thiệu nói chung về tuyển sinh, không xác nhận được nhà cụ thể của bạn thuộc đâu. Câu đó phải đối chiếu với thông báo của xã, phường.
Ý kiến đa dạng của phụ huynh đang học. Người được mời phát biểu thường là phụ huynh nhiệt tình nhất. Muốn nghe đủ chiều, hỏi hàng xóm có con đang học và lọc như mọi lời kể khác.
Những chỗ trường không mở cho khách. Bếp, phòng y tế, khu nhà vệ sinh của học sinh thường không nằm trên lộ trình tham quan. Nếu nhà bạn cần biết, hỏi cách trường tổ chức thay vì đòi được vào xem tận nơi.
Ví dụ giả định: hai bố mẹ chia việc ở một ngày hội lớp 6
Anh Tùng và chị Mai có con đang học lớp 5. Trường trung học cơ sở gần nhà tổ chức buổi mở cửa sáng chủ nhật. Trước đó, chị Mai đã tra thông báo năm trước và thấy học sinh trường tiểu học của con thường được xét lên trường này, nhưng chị ghi chú rõ "phải chờ thông báo năm nay".
Đến nơi, anh Tùng ngồi nghe phần giới thiệu chung, ghi các câu có tính thủ tục. Chị Mai đi thẳng tới bàn tư vấn hỏi ba câu nhà mình cần: con đi xe đạp thì gửi xe ở đâu, buổi chiều có học thêm trên trường không, học sinh tự về thì ra cổng nào. Cả hai hẹn nhau ở cổng sau một giờ.
Trên đường về, hai người gộp sổ và thấy còn treo một câu: hồ sơ năm nay nộp trực tuyến hay trực tiếp, vì phần trình bày nói "theo hướng dẫn sẽ có". Họ ghi vào lịch nhắc đầu mùa tuyển sinh sẽ vào xem kênh chính thức. Cuối tuần sau, anh Tùng chạy xe thử từ nhà đến cổng vào giờ tan học ngày thường để xem đường con sẽ tự đạp về.
Sau ngày hội: biến ghi chép thành việc cần làm
Ghi chép sau ngày hội thường dài và lộn xộn. Cách gọn nhất là chuyển nó thành ba cột: điều đã chắc, có nguồn là văn bản hoặc lời của người phụ trách; điều nghe nói, cần kiểm; và việc nhà mình phải làm, có hạn. Cột thứ ba chính là kế hoạch của gia đình cho mùa tuyển sinh.
Những việc thường rơi vào cột thứ ba: kiểm thông tin cư trú của con trên VNeID xem có khớp nơi ở không, sửa nếu sai trước khi mùa tuyển sinh mở; chuẩn bị bản sao giấy tờ; sắp người đưa đón theo giờ học; hỏi lại một bộ phận về chuyện địa bàn. Mỗi việc ghi một người phụ trách trong nhà.
Nếu nhà bạn còn cân nhắc giữa trường theo địa bàn và một đường khác, đừng chốt trong hôm ngày hội. Cảm giác sau một buổi được đón tiếp chu đáo thường mạnh hơn thực tế. Đợi vài hôm, đối chiếu với buổi đi thử quãng đường và thông báo chính thức rồi mới bàn.
Cuối cùng, cất tờ giới thiệu, ghi chép và ảnh chụp vào cùng một chỗ, đặt tên theo trường và theo năm. Đến lúc thông báo tuyển sinh ra, hay khi em nhỏ hơn tới tuổi đi học, bạn mở lại là biết năm đó đã hỏi gì, ai trả lời, và điều gì đã khác so với năm nay.
Câu hỏi thường gặp
Ngày hội tuyển sinh có bắt buộc phụ huynh phải tham dự không?
Thường là không bắt buộc. Đây là dịp trường giới thiệu và giải đáp. Hồ sơ và kết quả tuyển sinh vẫn theo kế hoạch chính thức của địa phương, nên không đi được thì bạn vẫn có thể hỏi trường qua văn phòng hoặc kênh thông báo.
Thông tin nghe ở ngày hội có thay được thông báo tuyển sinh không?
Không. Ngày hội giúp hiểu trường và hỏi điều riêng, còn mốc thời gian, hồ sơ, cách xét phải theo thông báo hoặc kế hoạch tuyển sinh năm học hiện tại của xã, phường hoặc Sở GD&ĐT, tuỳ cấp học.
Có nên hỏi chuyện địa bàn tuyển sinh ở ngày hội?
Nên hỏi, nhưng hiểu rằng trường có thể chỉ trả lời chung. Việc xác định địa chỉ cụ thể thuộc trường nào do cơ quan quản lý tuyển sinh ở địa phương quyết, nên xin tên bộ phận để hỏi tiếp cho chính xác.
Hai bố mẹ cùng đi ngày hội thì chia việc thế nào?
Một người nghe phần trình bày chung và ghi các câu có tính thủ tục, người kia đi hỏi riêng ở bàn tư vấn theo danh sách câu hỏi viết sẵn. Hẹn giờ gặp lại, rồi gộp ghi chép ngay trên đường về.
Ngày hội có cho trẻ đi cùng không?
Nhiều trường cho phép và có hoạt động cho trẻ, nhưng không phải trường nào cũng vậy. Hỏi trước hoặc đọc thông báo của trường. Nếu đi cùng con, chọn phần ngắn và để một người lo cho con, người kia lo hỏi.
Sau ngày hội nên làm gì đầu tiên?
Chia ghi chép thành điều đã chắc, điều cần kiểm và việc nhà mình phải làm. Việc thường ưu tiên là kiểm thông tin cư trú của con trên VNeID và chuẩn bị giấy tờ trước khi mùa tuyển sinh mở.